Elan, İngiliz Lotus firması tarafından üretilmiş oldukça küçük bir otomobildir.

Convertible ve coupe karoser tipleri ile üretilen bu otomobil 'Type 26', '26R Racing', '36 Fixed Head Coupe', '45 Drop Head Coupe' ve 'Type 50+ 2 Coupe' versiyonları ile 1962'den 1975 yılına kadar üretilmiştir. Bu modeller 60'lı yılların Elanlar'ı olarak bilinmektedir. 'Type M100' ise 1989'dan 1995 yılına kadar üretilmiş ve 90'lı yılların Elan'ı olarak anılmıştır.

Elan modeli ilk olarak bir roadster karoserinde 1962 yılında satışa sunulmuştur. 1963 yılında hardtop ve 1965 yılında coupe versiyonu lanse edilmiştir. Lotus Elite modelinin üretim masraflarının çok yüksek olmasından ötürü iki kişi kapasiteli Lotus Elan modeli satışa sunulmuştur. Bu otomobil, üretilmiş ilk çelik direklere ve fiberglas gövdeye sahip Lotus modelidir.  Elan'ın 680 kilogramlık hafif mi hafif karoseri Colin Chapman'ın 'minimum ağırlık tasarımı felsefesi' ne dayanılarak üretilmiştir.

Lotus Elan, teknolojik açıdan bir çok rakibine fark atmaktaydı. 1558 cc'lik KENT motoru (Lotus-Ford ortak yapımı olan ve Ford'un Consul Classic, Cortina ve Capri gibi modellerinde kullanılmış olan motor geliştirilip ve Elan 'a uygulanmıştır), dört tekerlekte disk frenler ve bağımsız süspansiyonlar bu farkın en önemli temsilcileriydi. Lotus firması Elan modelinin yarış versiyonlarında da Ford'un dört silindirli motorlarını kullanmayı tercih etmiştir.

1967 yılında satışa sunulan 'Lotus Elan +2' uzun bir şasi ve dört kişilik oturma kapasitesi sunmaktaydı. Bu model, klasik Elan çizgisine ve kalitesine sahip hızlı bir otomobildi. Hız ve güvenin prensip alındığı bu otomobilde aynı zamanda artan kişi sayısı ile konforda katlanarak artmıştır. 0-100 km'ye 7.9 saniye de ulaşan ve maksimum hızı 190 km/h olan bu otomobil, kırk yıla yakın süredir halen sürücülerin en keyif aldığı spor otomobiller listesinde ismini yazdırdığı üst sıraları korumaktadır. 5200 adet üretilmiş olan bu yeni versiyon Elanlar'ın, 1200 adetten fazlası halen yollardadır. Az bulunurluğu, güzel çizgileri, çarpıcı performansı ve pratikliği bu otomobili ünlü kılan özellikleridir ve koleksiyonerler için oldukça değerli bir parçadır.

Bu iki jenerasyon Elan toplam olarak 17.000 adet üretilmiştir. Lotus firmasının ilk ticari başarısı olarak kabul edilen bu otomobiller aynı zamanda firmanın otomobil yarışlarında da adını duyurmasına yardımcı olmuştur.

'Elan + 2' versiyonu İngiliz televizyon dizisi, Türkiye'de bilinen adı ile 'Tatlı Sert' te  Emma Peel adlı karakter tarafından kullanılmıştır. 'Sports Car International' dergisi tarafından 2004 yılında 60'ların en iyileri arasında 6. sırada yer alan otomobil Lotus Europa'nın da tasarımcısı olan Ron Hickman tarafından tasarlanmıştır.




Sıcak bir yaz günü Gömeç sokaklarında 34 plakalı hareket halindeki küçücük sarı bir coupe gözümüze takılmıştı, ciğer görmüş kediler gibi tamponuna iyice sokulup durana kadar takip ettik... Tahminlerimiz bizi yanıltmamıştı, karşımızda duran bir Lotus Elan'dı. Türkiye'de rastlanma ihtimali çok zayıf olan böylesine değerli bir klasiğin keyfini süren dede-torun ikiliyle, biraz da verdiğimiz rahatsızlığın bir özürü olarak kendimizi tanıtıp sohbete başladık. Tahmin ettiğiniz üzere sohbet daha üçüncü dakikasında demini aldı. Bizler Elan'ın hem akıl almaz zerafetine hem de orijinalitesine inanmakta güçlük çekmiştik, onlar da anlatabildiğimiz kadarıyla modeline... İşte o günlerden kalma bir sözü yerine getirmek ve de model meraklılarına oldukça başarılı bir modeli tanıtmak adına 13. sayımızın ilk konuğu LOTUS ELAN.

İlk not olarak Lotus Elan'ın, AutoArt  Millennium serisinin iddialı örnekleri arasında sayabileceğini belirterek incelememize başlamak istiyoruz. Boyutlarıyla doğru orantılı olarak oldukça hafif bir model olan Elan'ın ufacık gövdesine o kadar çok detay sığdırılmış ki bir an firmanın modelin küçük boyutlarını detaylarla gölgelemek istercesine özel bir uğraş verdiğini düşündük.

Modeli ön taraftan incelemeye başladığımızda, pürüzsüz bir nikelaj işçiliğine sahip tamponu, tampon altına konumlandırılmış sinyal/park lambaları ve geçirgen dokulu ızgarası dikkat çeken detaylandırmalar arasında üst sıralarda yer almaktadır. Modelin alt kısmından kontrol edilebilen bir mekanizma ile harekete geçirilen farlar, adeta kapalı durumdayken sakladıkları güzelliklerini bir an önce gösterebilmek için kolayca ve dengeli bir şekilde açılabilmekte. Son derece ustaca ve kaliteli olarak niteleyebileceğimiz bu tip far mekanizmasını, 1:18 ölçekte AutoArt için referans bir model olmaya aday Toyota 2000 GT'de de gözlemlemek mümkündür. Hareketli farların arasına konumlandırılmış sarı zeminli 'Lotus' logosu ise harika bir işçilikle ve metal bir parça üzerine aktarılarak gövdeye montajlanmıştır.

Modelin yan çamurlukları üzerinde bulunan 'Coupe SE' baskılı photo etch uygulamaları, silecekleri, kapı tutamakları, cam çerçeveleri ve kapı altı nikelajlı bantlarında sergilenen kaliteli işçiliğin çoğu modelcinin tatmin duygusunu bastırabilecek ölçüde başarılı olduğunu düşünüyoruz. İnce yanaklı lastikler ve detaylandırılmış jantların bütünlediği yan profilden arkaya doğru göz kaydırdığınızda modelin kuyruk kısmındaki başarılı 'Lotus' arması modelin arka kısmda sergilenen detay bolluğunun adeta sinyallerini vermektedir.

Mat bir nikelaj kaplamasına sahip arka tampon ve tek çıkışlı egzost borusu, ne yazık ki bagaj kapağı menteşeleri ve bagaj kilit mekanizmasının başarılı işçiliğinin yanında gölgede kalmaktadır. Dönem renklerinin başarıyla uygulanarak nikelajlı çerçeveler ile gövdeye çok düzgün bir şekilde montajlanan stoplar, benzin depo kapağı ve bagaj kapağı üzerindeki 'Lotus' yazısı değinmeden geçemeyeceğimiz ince detaylar arasında bulunmaktadır.

Bu meşhur minyon İngiliz motor kapağının altında son derece sade motor detayları barındırmaktadır. Modelin motor kapağının orijinalinde olduğu gibi kademeli bir şekilde gövdeden ayrılması ise, bize göre es geçilmemiş önemli bir detaydır. Sandık tipi, oldukça geniş bir açıyla açılan bagaj kapağının altındaki halı kaplı zemin bagaj kısmında görebileceğiniz tek detaydır.

Başarılı ön konsol, deri hissi verilmiş koltuklar, kapı içi döşemeler ve direksiyon simidi modelin kapılarını araladığınız da dikkatinizi çekecek iddialı özellikler arasındadır. Özellikle modelin göğüs kısmında sergilenen ahşap görünümü verilmiş ve gösterge tablolarından tuşlara kadar özenle sergilenmiş detaylar model tutkunlarını mest edecek ölçülerde başarılıdır. Modelin kapı menteşeleri, emniyet kemerleri ve halı döşemesi de kabin içi detaylara eklendiğinde, böylesine küçük bir spor otomobilde bu kadar detayı alkışlamaktan kendimizi alamıyoruz.

Her ne kadar sınırlı sayıda olsa da Lotus modellerinin genellikle iyi kalitede üretilmesini Lotus meraklıları için bir şans olarak görmekteyiz. 60'lı yılların spor otomobilleri arasında adından oldukça sık söz ettiren Lotus Elan, sergilediği yüksek modelleme performansından dolayı üreticinin iddialı parçaları arasında sayılabilir.